WIZYTA STARSZEJ PANI

Tytuł: WIZYTA STARSZEJ PANI

Rok: 2002

Dane techniczne: Barwny. 87 min. Premiera: 07.10.2002

Opis: "Wizyta starszej pani" (1956), mimo że należy do wczesnych sztuk Friedricha Durrenmatta, uważana jest za najwybitniejsze dokonanie pisarza. Ten znakomicie skonstruowany dramat, nota bene nie wolny od czarnego humoru, stanowi wyjątkowo ostre i celne oskarżenie natury ludzkiej, pełnej przewrotności, obłudy i chciwości. W Polsce sztuka Durrenmatta była wielokrotnie z sukcesem wystawiana, także w Teatrze Telewizji. W pamięci widzów zapisał się zwłaszcza spektakl Jerzego Gruzy z 1971 roku. Choć inscenizacji zarzucano brak stylistycznej spójności, zachwyt wzbudziły kreacje aktorskie Barbary Krafftówny, Tadeusza Białoszczyńskiego, a zwłaszcza Henryka Borowskiego jako Illa. To głównie one zadecydowały o umieszczeniu przedstawienia w elitarnej Złotej Setce Teatru TV.
Pod względem aktorskim spektakl Waldemara Krzystka nie ustępuje swemu słynnemu poprzednikowi. Zupełnie inna jest jednak jego oprawa. Krzystek daleko odszedł od teatralnej umowności. Zrealizował swą "Wizytę..." w naturalnych plenerach i wnętrzach. Ich wygląd sugeruje, że akcja toczy się gdzieś we współczesnej Polsce, w jakimś zapyziałym miasteczku, gdzie bieda, bezrobocie i brak jakichkolwiek perspektyw to chleb powszedni. Dzięki takiemu zabiegowi arcydramat Durrenmatta zabrzmiał niezwykle świeżo i znajomo. W położonym gdzieś na głuchej prowincji miasteczku rośnie bezrobocie, zamierają produkcja i handel, mieszkańcy żyją w nędzy. Szans na poprawę sytuacji władze upatrują w wizycie Klary Zachanassian. Ta znana z ekstrawagancji miliarderka swe młode lata spędziła właśnie tutaj, a ostatnio publicznie wyraziła ochotę odwiedzenia rodzinnych stron. W komitecie powitalnym najważniejszą osobą (oprócz oczywiście Burmistrza) jest sklepikarz Ill, niegdyś ukochany Klary. To głównie na nim spoczywa zadanie nakłonienia bogaczki do finansowej pomocy miasteczku. Burmistrz, chcąc dodatkowo zmotywować Illa, sugeruje, że sklepikarz ma duże szanse zostać jego następcą. Początkowo wszystko układa się po myśli władz, a nawet jeszcze lepiej. Niedługo po przyjeździe pani Zachanassian deklaruje, że ofiaruje na rzecz miasteczka miliard: połowa na potrzeby osady, a połowa dla ludności. Euforia szybko jednak mija, kiedy Klara stawia jeden warunek, od którego zależy wypłata pieniędzy. Jest nim zabicie Illa. Klara ujawnia, że przed wielu laty miała z nim dziecko, którego się wyparł przed sądem przy pomocy przekupionych świadków. Przyszła pani Zachanassian musiała wyjechać z miasta. Będąc bez środków do życia, została prostytutką. Dziecko zmarło. Dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności wyszła za bogacza, a po jego śmierci jeszcze pomnożyła majątek męża. Długie lata spędzone w świecie interesów nauczyły ją, że wszystko można kupić. Nawet sprawiedliwość. Żądanie Klary początkowo bulwersuje mieszkańców. "Ta propozycja nam ubliża, żyjemy w Europie!" - oświadcza Burmistrz i odmawia. Wkrótce jednak zarówno on sam, jak i miejscowa ludność zaczyna kupować na kredyt drogie rzeczy. Ill coraz bardziej się boi. Zaszczuty szuka pomocy u Burmistrza, Księdza, na policji. Bezskutecznie. Nawet jego żona i dzieci bez skrupułów zaopatrują się w coraz bardziej luksusowe towary. [PAT]

Autor: Friedrich Durrenmatt
Przekład: Andrzej Wirth , Marcel Reich-Ranicki
Scenariusz: Waldemar Krzystek
Reżyseria: Waldemar Krzystek
Reżyser II: Jerzy Owczaczyk
Współpraca reżyserska: Jolanta Kowalska
Asystent reżysera: Monika Kowalska , Justyna Kopik-Nagłowska
Zdjęcia: Tomasz Dobrowolski
Operator kamery: Wojciech Kozłowski
Współpraca operatorska: Paweł Mroziewski , Janusz Kopiowski
Mistrz oświetlenia: Zbigniew Wróblewski
Współpraca oświetleniowa: Wiesław Horodyński , Robert Kuliś , Janusz Węcławek
Scenografia: Tadeusz Kosarewicz
Dekoracja wnętrz: Barbara Drozdowska , Leszek Wilczyński , Piotr Wilczyński
Kostiumy: Barbara Drozdowska , Magdalena Tesławska , Teresa Piwońska
Współpraca kostiumograficzna: Anna Weber , Paweł Grabarczyk
Muzyka: Zbigniew Karnecki
Wykonanie muzyki: Artur Lesicki (gitara), Orkiestra Dęta (pod batutą Ryszarda Migdalskiego)
Nagranie muzyki: Tomasz Zaborski (Studio Teatru Polskiego we Wrocławiu), Maciej Kwinta (Studio Teatru Polskiego we Wrocławiu)
Dźwięk: Artur Kuczkowski
Montaż: Marek Mulica
Charakteryzacja: Grażyna Dwornik
Transport: Krzysztof Sikora (nie występuje w czołówce)
Redaktor prowadzący: Ewa Millies-Lacroix
Kierownictwo produkcji: Rafał Widajewicz
Kierownictwo produkcji II: Wojciech Sadzik
Kierownictwo planu: Wojciech Sadzik
Sekretariat planu: Mirosława Sada
Produkcja wykonawcza: Skorpion Art
Producent wykonawczy: Paweł Rakowski
Produkcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa (Program 1 TVP S.A. dla Teatru Telewizji)
Obsada aktorska: Krystyna Janda (Klara Zachanassian), Jerzy Stuhr (Alfred Ill), Marian Opania (Burmistrz), Krzysztof Dracz (Nauczyciel), Zygmunt Bielawski (Ochmistrz Boby), Witold Dębicki (Proboszcz), Zbigniew Lesień (Policjant), Edwin Petrykat (Lekarz), Teresa Sawicka (Żona Illa), Joanna Pierzak (Otylia, córka Illa), Łukasz Pawłowski (Karol, syn Illa), Henryk Niebudek (Obywatel Pierwszy - Hofbauer), Ryszard Kotys (Obywatel II - Helms), Zdzisław Kuźniar (Obywatel Trzeci), Adam Kamień (Obywatel Czwarty - Malarz), Ferdynand Matysik (Ślepiec I - Koby), Zbigniew Górski (Ślepiec II - Loby), Mariusz Drężek (Roby), Eryk Lubos (Toby), Tadeusz Wnuk (KIerownik Pociągu), Miłogost Reczek (Sprawozdawca Telewizyjny), Maciej Tomaszewski (Mąż VII - Moby), Małgorzata Kałuzińska (Kobieta Pierwsza), Elżbieta Wróblewska (Kobieta Druga), Robert Wrzosek (Gimnastyk), Michał Taran , Wojciech Mecwaldowski , Maciej Brzoska , Andrzej Chandoha , Konrad Piotrowski , Dominik Matwiejczyk , Dawid Ankowiak , Rafał Kosiński , Marek Jaszkowski , Barbara Lach , Anna Pudłowska , Janina Matysiak , Iwona Kozub , Teresa Sobala , Danuta Suchwałko

Utwór muzyczny: IX SYMFONIA - finał
Muzyka: Ludwig van Beethoven
Wykonanie utworu: Chór przy Szkole Podstawowej w Chełmsku Śląskim, ZGODA - zespół
Dyrygent: Damian Skorupiński

Piosenka: HOUSE OF THE RISING SUN
Wykorzystano motyw utworu.